Make your own free website on Tripod.com

(EΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ ΣΤΙΣ 31-8-2001)

H… Αντι-ΠΑΣΟΚική εκπαίδευση

Που πήγε το “ΣO” του ΠΑΣΟΚ;

Του Γιώργου Ψαχαρόπουλου*

To Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα είχε ουσιαστικά υπό την εποπτεία του την εκπαιδευτική πολιτική τις τελευταίες δεκαετίες. Μετά από εξέταση μερικών δεικτών, είναι λυπηρό να διαπιστώνει κάποιος ότι η Παιδεία μας κάθε άλλο παρά “υπέρ του λαού” είναι, αλλά αντίθετα στρέφεται εναντίον των πολιτών.

Δωρεάν Παιδεία;

Ένας δείκτης σοσιαλισμού του εκπαιδευτικού μας συστήματος θα μπορούσε να είναι η δωρεάν παροχή Παιδείας. Όμως, όπως ακόμη και οι πέτρες γνωρίζουν στην Ελλάδα, η Παιδεία είναι δωρεάν μόνο στη θεωρία Οι ιδιωτικές δαπάνες για την Παιδεία αρχίζουν από το Νηπιαγωγείο και τελειώνουν στο Μεταπτυχιακό. Σύμφωνα με τις μελέτες των Φιλελευθέρων, οι ιδιωτικές δαπάνες στη χώρα μας ξεπερνούν τις αντίστοιχες δημόσιες, εξασφαλίζοντας μια παγκόσμια πρωτοτυπία: είμαστε οι μοναδική χώρα στον κόσμο που πληρώνουμε ιδιωτικά τόσα πολλά χρήματα για να μορφώσουμε τα παιδιά μας – την ίδια στιγμή που η συμμετοχή του Κράτους στην Παιδεία θυμίζει τραγωδία.

Πίνακας 1: Δημόσιες και Ιδιωτικές Δαπάνες ως ποσοστό % επί του συνόλου

Χώρα

Δημόσιες Δαπάνες

Ιδιωτικές Δαπάνες

Σύνολο

Ελλάδα

49

511

100

Κορέα

57

43

100

Η.Π.Α.

75

25

100

Πηγή: ΟOΣΑ, 2001 και δικοί μας υπολογισμοί για την Ελλάδα

 

Πλούσιοι-Φτωχοί στην τριτοβάθμια εκπαίδευση

Ένας ακόμη δείκτης σοσιαλισμού της Παιδείας είναι η ευκολία πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση για τους φτωχότερους. Σύμφωνα όμως με μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι αντιλαϊκό, δηλαδή οι φτωχότεροι επιδοτούν τους πλουσιότερους στην πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Ακόμη χειρότερα, μόνο οι έχοντες και κατέχοντες θρυμματίζουν τα στεγανά των περιορισμένων θέσεων για ΑΕΙ/ΤΕΙ: οι περίπου 70.000 Έλληνες φοιτητές εξωτερικού που επιλέγουν ελεύθερα τις σπουδές τους σίγουρα δεν προέρχονται από τις φτωχότερες οικογένειες. Όσοι διαθέτουν χρήματα φεύγουν έξω για να σπουδάσουν ό,τι πραγματικά θέλουν, όχι ότι ορίσει το Υπουργείο στον καθένα.

Κοινωνικός Αποκλεισμός

Όσον αφορά την αποχή από τις εξετάσεις (επομένως και από το Απολυτήριο Λυκείου), τα σχολεία στις φτωχότερες περιοχές έχουν περίπου τριπλάσιο ποσοστό αποχής στις εξετάσεις της Γ΄ Λυκείου (2000), σηματοδοτώντας έναν αξιόπιστο δείκτη αποκλεισμού. Το παραπάνω παρουσιάζεται στον Πίνακα 2. Ακόμη η παταγώδης αποτυχία στην Β’ Λυκείου πέρσι και λιγότερο φέτος, μείωσε τον αριθμό των αποφοίτων Λυκείων κατά 25.000, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της ΟΛΜΕ. Όπως είναι φυσικό, ο αποκλεισμός αυτός έπληξε περισσότερο τους φτωχότερους.

Πίνακας 2: Αποχή στις εξετάσεις της Γ΄ Λυκείου σε πλούσιες και φτωχές περιοχές της Αττικής (2000)

Σχολεία

Αποχή (%)

Σε “πλούσιες” περιοχές

4,8

Σε “φτωχές” περιοχές”

11,8

 

 

Προβάδισμα στους πλούσιους

Ένας ακόμη δείκτης σοσιαλισμού είναι η επίδοση των σχολείων σε “πλούσιες” και “φτωχές” περιοχές (Πίνακας 3). Όσο λιγότερη ταξικότητα υπήρχε στο σύστημα, τόσο μικρότερες θα ήταν οι διαφορές στην επίδοση. Κλασσικό παράδειγμα η Αττική με τις μεγάλες κοινωνικές ανισότητες. Όπως δείχνει ο Πίνακας 3, ανάμεσα στα δημόσια σχολεία σε “φτωχές" περιοχές και αυτά των “πλουσίων” υπάρχουν τεράστιες διαφορές στην επίδοση, υπέρ των πλουσιοτέρων. Σαν συνέπεια, ακόμη και στα “δημόσια και δωρεάν” ΑΕΙ, οι πλουσιότεροι έχουν το πάνω χέρι.

 

Πίνακας 3: Διαφορά επίδοσης στην Γ΄ Λυκείου μεταξύ “πλουσίων” και “φτωχών” σχολείων της Αττικής (2000)

Μάθημα

"Πλούσια" σχολεία

"Φτωχά Σχολεία"

Διαφορά

Ελληνικά

14,1

13,2

0,9

Μαθηματικά

15,0

13,4

1,6

Ιστορία 1ης Κατεύθυνσης

13,8

11,7

2,1

Μαθηματικά 2ης Κατεύθυνσης

14,4

10,6

3,8

Φυσική 2ης Κατεύθυνσης

15,4

11,6

3,8

Η σημερινή κατάσταση στην εκπαίδευση κάθε άλλο παρά “υπέρ του λαού” είναι παρά τις αντίθετες φραστικές διαβεβαιώσεις. Αν σοσιαλισμός σημαίνει το συμφέρον των περισσοτέρων, τότε η πολιτική της Κυβέρνησης στην Παιδεία έχει αποτύχει παταγωδώς. Η σοσιαλιστική Παιδεία έχει καταφερθεί κατά του λαού.

Για να αλλάξουν ριζικά τα πράγματα, χρειάζεται η πολιτική να δώσει σημαντικό μέρος της εξουσίας της στις αποφάσεις των πολιτών. Χρειαζόμαστε περισσότερη ελευθερία επιλογών σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, και απεμπλοκή του κρατικοκεντρικού σχεδιασμού από τον ασφυκτικό έλεγχο των εκπαιδευτικών μονάδων. Η φιλελευθεροποίηση της εκπαίδευσης και η δύναμη του πολίτη θα διορθώσουν πολλές από τις σημερινές αδικίες, που διαπράττονται στο όνομα της προστασίας των πολλών.

*Βουλευτή Επικρατείας των Φιλελευθέρων